Mart Ayı Dert Ayı Değil, Gelir Vergisi Ayı

Mart ayı, Gelir Vergisi açısından önemli bir aydır. Gelir Vergisi’ne tabi gelir elde edenler, bu gelirlerini izleyen yılda beyan edip, vergilerini ödemek zorundadırlar. Beyan dönemi 2 Mart’ta başlayıp, 25 Mart’a kadar devam eder. Peki, kimler beyanname verecek, hangi gelirler için beyanname verilmesi gerekiyor? Önemli tarihler nedir? Bu ve buna benzer soruları bu makalemde kısaca cevaplayacağım.

Kimler Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi verecektir?

İkametgahı Türkiye içinde bulunanlar ve bir takvim yılı içinde 6 aydan fazla devamlı Türkiye’de oturanlar 2019 yılı içerisinde elde ettikleri kazançlar ile ilgili vergilendirilir.Türkiye’de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler sadece Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden Dar Mükellefiyet şeklinde vergilendirilir.

Vergiye Tabi Gelirlerini Beyan Edecek Kişiler

Ticari kazanç elde edenler, zirai kazanç elde edenler, ücret geliri olanlar, serbest meslek geliri olanlar, gayrimenkul sermaye iradı olanlar, menkul sermaye iradı elde edenler, arızi kazanç elde edenler, değer artış kazancı elde edenler beyanname verecektir.

Beyannameler Ne Zaman ve Nereye Verilecektir? 

Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi, mükelleflerin bağlı bulundukları Vergi Dairesine verilecektir. 25 Mart 2020 beyanname verme son günüdür. Tahakkuk eden vergilerin;

  • Birinci taksiti 31 Mart 2020,
  • İkinci taksiti 31 Temmuz 2020’tir.

Yıllık Beyannameye Dahil Edilen Gelirlerden Yapılacak İndirimler Nelerdir?

Yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlere ilişkin indirimler Gelir Vergisi Kanunu ile diğer kanunlarda belirtilmiştir. Gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıda belirtilen indirimlerin yapılabilmesi için, yıllık beyanname ile bildirilecek bir gelirin bulunması ve yapılacak indirimlerin ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşıması gerekmektedir.

Yıllık Beyannamede indirim konusu yapılabilecek hususlar nelerdir?

  1. Hayat / şahıs sigorta şirketlerine ödenen primler,
  2. Eğitim ve sağlık harcamaları,
  3. Bağış ve yardımlar,
  4. Sponsorluk harcamaları,
  5. Doğal afetler ile ilgili ayni ve nakdi bağışlar,
  6. Türkiye Kızılay Derneği ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımlar,
  7. Bireysel Katılım Yatırımcısı İndirimi (6327 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 82. maddeye göre yapılacak indirim)
  8. Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti hakkında Kanuna göre kurulan Ajans ile EXPO 2016 Antalya Ajansına yapılan nakdi ve ayni bağış ve yardımlar
  9. Diğer kanunlara göre tamamı indirilecek bağış ve yardımlar.

Hayat / Şahıs Sigorta Primlerinin tamamı mı indirilir?

01 Ocak 2019 tarihinden itibaren elde edilen gelirler içinverilecek yıllık gelir vergisi beyannamelerinde, bireysel emeklilik dışında kalan şahıs sigortaları için ödenen primlerin beyan edilen gelirin %15’ine kadar olan kısmı matrahın tespitinde indirim konusu yapılabilecektir. İndirim konusu yapılacak tutarın hesaplamasında beyan edilen gelir olarak, Yıllık Gelir Vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki tutar esas alınacaktır. 01 Ocak 2020 tarihinden sonra bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ise indirim konusu yapılamayacaktır.

Yıllık beyannamede matrahın tespitinde dikkate alınacak sigorta primleri:

  • Mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikim priminin alındığı hayat sigortalarına ödenen primlerin %50’si ile,
  • Ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primlerinin %100’ünden oluşmaktadır. İndirim konusu yapılacak primlerin toplamı, beyan edilen gelirin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamayacaktır (2019 yılı gelirlerine ilişkin kullanılacak olan asgari ücretin yıllık brüt tutarı 30.696 TL’dir).

Eğitim ve Sağlık Harcamalarının tamamı mı indirilir?

Aşağıda belirtilen şekilde yapılan eğitim ve sağlık harcamaları beyan edilen gelirin % 10’unu aşmaması şartıyla yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirilir.

  • Eğitim ve sağlık harcamaları Türkiye’de yapılmalıdır.
  • Gelir veya Kurumlar Vergisi mükellefi olan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle teşvik edilmelidir.
  • Söz konusu harcamalar mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olmalıdır.

Küçük çocuk tabiri ile, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan, 18 yaşını veya tahsilde olup, 25 yaşını doldurmamış çocukları ifade etmektedir.

Bağış ve Yardımların tamamı mı indirilir?

Sınırlı İndirilecekler:

Gelir vergisi mükellefleri, genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara, yıllık toplamı beyan edilecek gelirin % 5’ini (kalkınmada öncelikli yöreler kapsamındaki illerde zikredilen kurum / kuruluş, dernek veya vakıflara yapılan bağış ve yardımların yıllık toplamı beyan edilecek gelirin % 10’unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında yaptıkları bağış ve yardımları yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerinden indirim konusu yapabilir.

 Sınırsız indirilecekler:

  1. Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzur evi, bakım ve rehabilitasyon merkezi ile, mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılacak ibadethaneler ve Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile, mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımların tamamı beyan edilen gelirden indirebilecektir.
  2. Okul, sağlık tesisi, öğrenci yurdu ve diğer tesisler ile mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılan ibadethane ve Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin yapımı veya bu tesislerin faaliyetlerine devam edebilmeleri için yapılan bağış ve yardımların (harcamaların) herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın vergi matrahının tespitinde dikkate alınabilmesi için bu bağış ve yardımların genel bütçeye dahil daireler, özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köylere yapılması gerekmektedir.
  3. Ayrıca, mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılan ibadethaneler ve/veya Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin inşası veya faaliyetine devam etmesine yönelik yapılan bağış ve yardımların; anılan amaçlarla kurulmuş bulunan vakıf veya derneklere de yapılması mümkündür.
  4. Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedellerinin tamamı beyan edilecek gelirden indirilebilecektir.
  5. Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan, ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen çalışmalara ilişkin harcamalar. Bu amaçla yapılan her türlü bağış ve yardımların tamamı beyan edilen gelirden indirim konusu yapılabilecektir.

Sponsorluk Harcamalarının tamamı mı indirilir?

3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının;

  • Amatör spor dalları için % 100’ü,
  • Profesyonel spor dalları için % 50’si yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirim konusu yapılabilecektir.

Doğal Afetler ile ilgili Ayni ve Nakdi Bağışlar

Bakanlar Kurulunca yardım kararı alınan doğal afetler dolayısıyla Başbakanlık aracılığıyla makbuz karşılığı yapılan ayni veya nakdi bağışların tamamı indirim konusu yapılabilecektir.

Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi

Ticari faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlara Gelir Vergisi Kanunu Mükerrer 121 inci maddesinde belirtilen şartları taşımaları halinde, yıllık gelir vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’i ödenmesi gereken gelir vergisinden indirilir

Genç Girişimcilere Kazanç İstisnası

10 Şubat 2016 tarihli ve 29620 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan 6663 sayılı Kanun’un 1. maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmişti.

MÜKERRER MADDE 20- Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunan ve mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla yirmi dokuz yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri bu kazançlarının 75.000 Türk lirasına kadar olan kısmı, aşağıdaki şartlarla gelir vergisinden müstesnadır

Bu istisnadan yararlanabilmek için;

  1. İşe başlamanın kanuni süresi içinde bildirilmiş olması,
  2. Kendi işinde bilfiil çalışılması veya işin kendisi tarafından sevk ve idare edilmesi (Çırak, kalfa veya yardımcı işçi çalıştırmak ya da seyahat, hastalık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici olarak işinde bilfiil çalışmamak bu şartı bozmaz.),
  3. Mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla yirmi dokuz yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişi olunması,
  4. Faaliyetin adi ortaklık veya şahıs şirketi bünyesinde yapılması halinde tüm ortakların işe başlama tarihi itibarıyla bu maddedeki şartları taşıması,
  5. Ölüm nedeniyle faaliyetin eş ve çocuklar tarafından devralınması hali hariç olmak üzere, faaliyeti durdurulan veya faaliyetine devam eden bir işletmenin ya da mesleki faaliyetin eş veya üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan veya kayın hısımlarından devralınmaması ,
  6. Mevcut bir işletmeye veya mesleki faaliyete sonradan ortak olunmaması. İstisna kapsamındaki faaliyetlerden kazanç elde edilmemesi veya istisna haddinin altında kazanç elde edilmesi hallerinde dahi yıllık beyanname verilir. Ticari, zirai, mesleki faaliyet dışı kazançlara istisna uygulanmayacaktır.

Diğer Kanunlara göre tamamı indirilecek Bağış ve Yardımlar Nelerdir?

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumunun Kuruluşu Hakkındaki Kanun, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Kanunu, Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı Kanunu, Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Seferberlik Kanunu ve İlköğretim ve Eğitim Kanununa göre yapılan ayni/nakdi bağışların ve yardımların tamamı indirilebilecektir. Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın konusunu teşkil eden mal veya hakkın, varsa mukayyet değeri, yoksa Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre Takdir Komisyonunca tespit edilecek değeri esas alınır.

NEVZAT ERDAĞ

nevzaterdag.com.tr