SMMM/YMM Meslek Mensubu olmak mı olmamak mı?

SMMM/YMM mesleği artan sorumluluklar altında eziliyor! MASAK, GİB ve kurumların beklentileri gerçekçi mi? Meslek tanımı ve sorunlara acil çözüm gerekli.

Öncelikle Meslek Mensuplarının sorunları ile ilgili kısa bir listeye bakalım ondan sonra bu meslek mensubu olmanın zorluklarını birlikte irdeleyelim.

MASAK Şüpheli işlem Bildirim Rehberini yayımladı, (Özetle, SMMM/YMM faturaların gerçek mahiyetini bilir varsa sorun onlar sorumlu, müşteri kendisine kişisel serveti ile mal alınca SMMM/YMM bunu da bilir diyor. Çünkü müşteri yemek yiyeceği zaman bile bize danışıyor ya)

MASAK’ın 2020 yılında yayımladığı “SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER SEKTÖR ARAŞTIRMA RAPORU”nda yer alan afaki bir cümleyi buraya alacağım. Buna 11.12.2020 yılında yazdığım linki aşağıda olan bir yazı ile tepki göstermiştim.

MASAK 2020'de bir Rapor yayımlamıştı ve ben bu raporu 11.12.2020 tarihinde eleştiren bir yazı yayımlamıştım. 5 yıl önce hiç kimse bununla ilgilenmemişti. Oradaki subjektif kanaat içeren bir cümleye dikkat çekmiştim:

"Raporun öneriler bölümünün 7. paragrafında Meslek Mensubu olarak görev ve sorumluluğumuzda olmayan ölçüde analitik bir değerlendirme yapılması istenmektedir ki, bence bu hüküm tamamıyla zorlama olup, ne yasaldır ne de hukuki. Şöyle ki; söz konusu 7. paragrafta;

“…….Burada önemli olan muhasebecilerin her ay düzenli olarak 5.000 TL’nin üzerinde olan mal alım ve satımlarını göndermeleri değil, asıl olan o mal alım ve satımlarının içeriğine nüfuz etmektir ki, bu durumu sadece rakamsal veriler üzerinden hareket eden karşılaştırma yapabilen Gelir İdaresi Başkanlığının tespit etmesi mümkün görünmemektedir. Mal alım satımlarının içeriğini, kimlerden alınıp kimlerle satıldığını, ne tür meslek mensuplarının ne tür alım ve satım gerçekleştirdiğini, gerçekte hangi rakamlar ve hangi miktarlar üzerinden alım satım yaptığını, yani kısacası faturaların içeriğini ancak bunu kayıtlara geçiren muhasebeciler anlayabilirler.“

Böyle bir mantıkla karşı karşıyayız"

Bunun yasal sınırları aştığına dikkat çekmiştim. Şimdi aynı şeyin yeni yayınlanan rehberle hayata taşındığını görmekteyiz.

KURGAN (Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi) Devreye alındı. Daha hakkında rapor bile yazılmamış firmaların faturaları için; “Bunlar sorunlu bana açıkla” diyor. Riske girmek istemeyen mükellef düzeltme yapıyor ama belki inceleme sonucunda firmaya olumsuz bir şey yazılmayacak, kimin umurundaki,

Banka (Daha 3. geçici vergi dönemi bitmeden) Müşterinin Mali Tablolarını istiyor,

İş-Kur ulaşamadığı müşterinin adresini soruyor, Ticaret Sicil Gazetesinde var deyince firmanın Mali Müşaviri siz değil misiniz diyor.

SGK sitemi her gün değişiyor, bildirim ve cezaları artıyor

E Defter sistemdeki yoğunluktan zamanında sisteme yüklenemeyen Defterlerden, SMMM sorumlu tutuluyor;

Cumartesi işçi girişi yapılacak SMMM neden ofiste değil

Mükellef mal alıp satıyor, hizmet alıyor; SMMM/YMM bu alım satımların içeriğini çok iyi bilir niye sahte belgeye engel olmuyor (Sanki GİB’in elindeki imkanların tamamı SMMM/YMM’ye hizmet ediyor gibi )

Mali İdare; serbest çalışan SMMM/YMM’den 24 saat o işyerlerindeymiş gibi (ki orada bağımlı çalışmasanız bile size intikal etmeyen belge bilgiyi bilme şansızın yok) bilgi istiyor, tüm iş ve işlemlerden haberdar olmanız gerektiğini düşünüyor.

Müşteri bulma, iş yapma ve tahsilat aşamalarında hiçbir desteği olmayan Mali İdare; yukarıdaki tüm bilgilere vakıf olduğunuzu düşünüyor ve her gün yeni bir beyanname, bildirim vb. istiyor.

Neredeyse tüm kamu kurumları mükellefin mali işleri için SMMM/YMM’den bilgi, belge ve teyit istiyor

Mali ve diğer kamu kurumları kendilerinde var olan bilgileri bile SMMM/YMM’den talep ediyor.

Tüm defterler ve faturalar (e) olmasına rağmen hala Defter belge ibraz etmeme sorunu yaşanıyor,

Vergi Müfettişleri inceleme ile elde edecekleri tüm bilgileri ısrarla SMM/YMM’den talep ediyor.

Tüm bunlar yetmiyor, bir de mükellefiniz yanlış yapıyorsa ihbar edeceksiniz diyor. Ama ihbar ettiğiniz mükellefle daha sonra nasıl çalışabileceğinizi düşünmüyor. Böylece Meslek Mensubunu ihbarcı konumuna sokuyor, bu ihbarın yanlış olması durumunda hangi pozisyona düşeceğinizi ise umursamıyor.

Tüm bu bilgileri SMMM/YMM’den isteyen İdare, bu meslek mensuplarının, gelirini ve saygınlığını (Mükellef bilgilerine erişim, Meslekte On-Onbeş yılını dolduranlara Yeşil pasaport, silah ruhsatı vb.) artıracak hiçbir çalışmada da bulunmuyor.

Bu karmaşanın bir an önce son bulması için;

3568 sayılı yasanın meslek tarifi ve sorumlulukla ilgili maddelerinin çok açık, net ve yoruma mahal bırakmayacak şekilde (alınan ücretle bağlantılı olarak) yeniden tanımlanması aciliyet kazanmıştır.

Bu çalışma yapılırken Meslek Örgütü olan TÜRMOB; çalışmada mutlaka yer almalı, söz ve karar sahibi olmalıdır.

YASAL UYARI : İnternet sitemizde yer alan yazıların tüm hakları saklıdır. Ancak yazar ve site kaynağının aktif linkine yer verilerek alıntı yapılabilir. YAZILAR AYNEN YAYIMLANAMAZ. Aksi yönde eylemler hakkında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki tazminat ve ceza hükümlerinin uygulanması için hukuki süreçler başlatılacaktır.

İlhan GÜNERİYayın : 06 Ekim 2025Güncelleme : 20 Nisan 2026