|
Çünkü bu tarihten itibaren, hiçbir sosyal güvencesi bulunmayan yaklaşık 1 milyon 800 bin kişi, ay sonuna kadar Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlükleri ya Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları’na “gelir testi” yaptırmak için başvurmazlarsa 213 lirayı bulan sağlık primi ödemek zorunda kalacaklar.
Halen SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı sigortalısı olarak çalışanlar ile bunların bakmakla yükümlü oldukları eş ve çocukları ile anne-babaları genel sağlık sigortasından yararlanabiliyorlar. Bunların dışında ise Türkiye’de 9 milyon 200 bin kişi ise yeşil kartlı olarak sağlık güvencesi kapsamında. Bu anlamda yasaya göre yeşil kartlıların da vize süreleri dolduğunda gelir testi yaptırmaları gerekiyor. İşte bu teste girecek kişi sayısı hiçbir sosyal güvencesi olmayanlarla birlikte 11 milyon kişiyi buluyor.
Sigortasız tarım işçileri, part-time ya da ev işlerinde çalışanlar, kayıt dışı olanlar vb. gibi 18 yaşın üzerinde olup sosyal güvencesi olmayanları yakından ilgilendiren bu düzenlemede sistemin işleyişini iyi takip etmek gerekiyor. İşte size detaylı bir kılavuz.
Yeşil kartlılar ne yapacak?
Yeşil kartlılar, vize süreleri doluncaya kadar sağlık yardımlarından yararlanabilirler. Vizenin dolduğu tarihten sonraki 1 ay içinde ikamet ettikleri sosyal yardımlaşma vakfına başvurarak gelir testi yaptıracaklar. Gelir testinde, ailenin kişi başına düşen geliri 295,50 TL'nin altında ise herhangi bir ödenmeyecek, ancak üstünde çıkarsa 35,46 TL ile 212,76 TL arasındaki bir tutarı ödemek zorunda kalacak. Vizesi dolduğunda başvurmayanlar ise SGK tarafından "zengin" kabul edilecek ve asgari ücretin iki katının yüzde 12’si oranında yani net 212,76 TL arasında prim ödeyecekler.
Sosyal güvencesizler ne yapacak?
Hiçbir sosyal güvencesi olmayan kişiler 31 Ocak 2012 tarihine kadar sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına başvurarak gelir testi yaptıracaklar. Test sonucuna göre primleri ya devlet tarafından ödenecek, ya da 35,46 TL ile 212,76 TL’yi kendileri ödeyecekler. Bu kişiler ay sonuna kadar başvurmazlarsa resen yani kendiliğinden SGK tarafından tescil edilerek asgari ücretin iki katının yüzde 12’si oranında, 212,76 TL arasında prim ödeme yükümlüsü olacaklar.
Part-Time çalışanlar ne yapacak?
Kısmi süreli yani part-time veya çağrı üzerine çalışanlar ile ev hizmetlerinde ay içerisinde 30 günden az çalışan sigortalıların yine bu ay sonuna kadar eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerini tamamlamaları gerekiyor.
Tabi burada ince bir nokta da var. Eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerini 30 güne tamamlamak istemeyen sigortalıların kayıt dışı çalışmaya yönelecekleri ihtimali yüksek. Yaklaşık 100 bin kişinin part-time çalıştığı ise bir veri.
Emekli olup sosyal güvenlik destek primi ile part-time çalışan ya da birden fazla işyerinde part-time olarak çalışıp ay için 30 günü tamamlayan kişiler ise genel sağlık sigortası primini 30 güne tamamlamak zorunda kalmayacak.
Bu arada kısmi süreli part-time veya çağrı üzerine çalışan sigortalılar için iki farklı uygulama olması mümkün.
Birincisi; hem emeklilik hem de sağlık primlerini ödeyerek isteğe bağlı sigorta ile eksik günlerini 30 güne tamamlayabilmeleri olup, prim ödeyenler isteğe bağlı sigorta ile hem emeklilikle ilgili malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primlerini ve hem de sağlıkla ilgili genel sağlık sigortası primlerini ödemiş olacaklar. Bu kapsamda ödenen primler ise emeklilik açısından SSK sigortalılığına sayılacak. İsteğe bağlı sigortanın bir günlük primi aylık 283,68 TL olup bu bağlamda da her bir eksik gün için 9,46 TL ödenmesi ve hem emeklilik hem de sağlık hakkından yararlanılması mümkün.
İkincisi ise, kısmi süreli part-time veya çağrı üzerine çalışan sigortalılardan emeklilik ve sağlık primini kapsayacak şekilde isteğe bağlı sigorta primi ödemeyenlerin, sadece eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerini 30 güne tamamlamaları. Bu yol tercih edilirse genel sağlık sigortası primi asgari ücret üzerinden oluşturulmuş olup aile içindeki kişi başına düşen gelir dikkate alınarak prim ödenecek.
Başvurular ve genel işleyiş nasıl olacak?
Kısmi süreli part-time veya çağrı üzerine çalışan sigortalıların genel sağlık sigortası prim ödemeleri ile ilgili olarak tescil işlemleri, işverenlerin 31 Ocak tarihine kadar sigortalı işe giriş bildirgelerini güncellemesi ile otomatik olarak yapılacak.
Re’sen genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilenlere, gelir testi işlemleri için kayıtlı ikametlerinin bulunduğu yerdeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına başvurmaları gerektiği, “Gelir Testine Müracaat Bildirimi” ile iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilecek.
Tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde bu kişilerin sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına başvurmaları gerekiyor. Başvurmayanların aylık prime esas kazancı asgari ücretin iki katı esas alınarak primleri tahakkuk ettirilecek. Ve ödemesi gereken prim miktarı, 7201 sayılı Kanuna göre iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilecek.
Gelir tespitinde MERNİS baz alınarak; aile olarak, aynı hane içinde yaşayan eş, yaşlarına bakılmaksızın evli olmayan çocuk ve genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilecek kişinin ana ve babası esas alınacak. Genel sağlık sigortalısı ya da bakmakla yükümlü olunan kişiler de gelir tespiti işleminde dikkate alınacak.
Bilindiği ve hatırlanacağı gibi,Sosyal Güvenlik Reformu olarak da adlandırılan ve tamamı 01.10.2008 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile SSK, Bağ-Kur ve Emekli SandığıKanunları yürürlükten kaldırılmış ve bu üç kanuna tabi olanları tek çatı altında toplayarak, yıllardan beri yapılan uygulamalarda da çok önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu kanunla, kişilerin ekonomik gücüne ve isteğine bakılmaksızın, ortaya çıkacak hastalık riskine karşı, toplumun bütün fertlerinin sağlık hizmetlerinden eşit, ulaşılabilir ve etkin bir şekilde faydalanmasını sağlamak için genel sağlık sigortası getirilmiştir.
Ancak, önce 1 Ekim 2008 tarihinde zorunlu olan GSS, (Genel Sağlık Sigortası) önce 1 Ekim 2010 tarihine, ikincide ise 31.12.2011 tarihine ertelenmişti. Bu tarihten sonra yani, 01.01.2012 tarihinden itibaren artık GSS zorunlu olarak uygulamaya girmiştir. Buna göre;
SGK’ nın verilerine göre 9,5 milyon yeşil kartlı bulunmaktadır. Bunlar, 1 Ocak’tan itibaren Yeşil kartlılar ile Türkiye’de ikamet edip herhangi bir sosyal güvencesi olmayanların kaymakamlıklarda bulunan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına müracaat ederek mutlaka aile içi gelir testini yaptırmaları gerekiyor.
Yeşil kartlılar, bir yıllık vizeleri doluncaya kadar herhangi bir işlem yapmaksızın sağlık hizmetlerinden yararlanmaya devam edecektir. Ancak, bir yıllık vizesi dolan yeşil kart sahipleri gelir testine tabii olacak ve bir ay içerisinde gelir testini yapmaları gerekecektir.
Ayrıca Part-time çalışan işçilerin bugüne kadar bir yıl içinde otuz gün prim ödemeleri halinde sağlık yardımlarından faydalanma hakları vardı. Ancak kısmi süreli part-time veya çağrı üzerine çalışanlar ile, ev hizmetlerinden ay içerisinde otuz günden az çalışan sigortalıların 01 Ocak 2012 tarihinden itibaren eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerini otuz güne tamamlamaları gerekecektir. Bu durumdakiler isterlerse eksik günlerini isteğe bağlı sigortalı olarak da tamamlayabilirler.
Bu kapsamda prim ödeyenler isteğe bağlı sigorta ile hem emeklilik hakkını kazanacaklar, ve hem de Genel Sağlık Sigortasından yararlanacaklar. Bunların isteğe bağlı olarak ödeyecekleri primler, SSK (4/a) sigortalılığına sayılacaktır.
Gelir Tespiti Ne Demektir:
Gelir tespitinde aile fertlerinin bütün harcamaları, taşınır-taşınmazları ile bunlardan elde edilen toplam geliri dikkate alınacaktır. Gelir testinde aynı hane içinde yaşayan eş, evli olmayan çocuk, büyükanne ve büyükbabadan oluşan tüm aile fertleri esas alınacaktır.
Yapılacak gelir tespitine göre, aile fertlerinin toplam geliri, ailedeki kişi sayısına bölünerek gelir durumu tespit edilecektir.
Ailedeki kişi başına aylık ortalama geliri,
Aylık geliri asgari ücretin 1/3’ünün altında yani bugün için 295,50 TL. den az ise o ailenin tüm fertleri hiçbir prim ödemeden sağlık hizmetinden yaralanacaklar. Bunların primi devlet tarafından ödenecektir.
Aylık geliri asgari ücretin üçte biri (295,50 lira) ile asgari ücret (886,50 TL) arasında olanlar, aylık 35,46 TL GSS primini ödeyecek,
Aylık geliri asgari ücret (886,50 TL) ile asgari ücretin iki katı(1.773,00 TL) arasında olanlar, aylık 106,38 TL GSS primi ödeyecek
Aylık geliri asgari ücretin iki katından (1.773,00 TL) daha fazla olanlar, aylık 212,76 TL GSS primi ödeyecek.
Gelir testini 31 Ocak 2012 tarihine kadar veya yeşil kart vizesi bittikten sonra bir ay içinde yaptırmayanların, aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık gelirinin asgari ücretin iki katından fazla olduğu kabul edilerek aylık 212,76 TL GSS primini ödemeleri gerekecektir
|
